Bảo tàng Lâm Đồng | Lam Dong Museum

Tìm hiểu về Cầy bay qua mẫu vật trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng

Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng là nơi lưu giữ và giới thiệu những giá trị văn hóa, lịch sử và thiên nhiên của tỉnh Lâm Đồng. Bên cạnh các hiện vật phản ánh đời sống con người qua các thời kỳ, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng còn trưng bày nhiều mẫu vật sinh học thể hiện sự phong phú của hệ động thực vật trong khu vực. Trong số đó, mẫu vật Cầy bay (Galeopterus Variegatus) là một điểm nhấn đặc biệt. Với hình thái độc đáo và khả năng lướt bay giữa các tán rừng, loài thú này không chỉ mang giá trị khoa học mà còn giúp khách tham quan hiểu rõ hơn về thế giới tự nhiên và ý nghĩa của công tác bảo tồn đa dạng sinh học.

Mẫu vật Cầy bay, trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng

Cầy bay, hay còn gọi là Chồn bay, có tên khoa học là Galeopterus Variegatus, thuộc bộ Cánh da Dermoptera (động vật có màng lượn) và họ Cynocephalidae. Chúng có kích thước trung bình dài từ 30 - 40cm, đuôi dài từ 20 - 25cm, trọng lượng khoảng từ 1 - 2kg. Toàn thân phủ lớp lông dày, mịn, màu nâu xám hoặc nâu đỏ, có các vệt đốm đen giúp ngụy trang khi ẩn mình trong tán cây (con cái thường có màu xám nhạt, còn con đực chuyển từ nâu sáng sang hơi đỏ). Đầu nhỏ, mõm ngắn, mắt to, giúp nhìn rõ trong bóng tối. Tai tròn nhỏ, có thể xoay linh hoạt khi nghe âm thanh. Bàn chân có móng cong và chắc, thích hợp để bám và leo trên thân cây.

Trên thế giới, Cầy bay xuất hiện ở các nước Đông Nam Á như Ấn Độ, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Lào và Campuchia. Tại Việt Nam, loài này sinh sống chủ yếu ở những khu rừng già hoặc rừng thứ sinh có nhiều cây gỗ lớn, trải dài từ các tỉnh miền Bắc đến miền Nam, như Lai Châu, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Huế, Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Đồng Nai, Tây Ninh…

Đặc điểm nổi bật của Cầy bay là màng da lượn (Patagium), kéo dài từ cổ, dọc hai bên thân, qua bốn chi và nối liền đến tận đầu ngón chân cũng như đuôi, tạo thành một mặt phẳng rộng. Khi duỗi bốn chi ra, màng này hoạt động như một tấm dù, giúp Cầy bay có thể lượn xa giữa các tán cây từ 30 - 60m. Đuôi của chúng có vai trò giữ thăng bằng và điều chỉnh hướng bay.

Ảnh Cầy bay trong tự nhiên

Cầy bay là loài hoạt động về đêm, hoàn toàn sống trên cây và rất it khi xuống đất. Thức ăn của chúng chủ yếu là trái cây rừng, trứng chim và chim non, đôi khi bổ sung nhựa cây hoặc các nguồn thức ăn có sẵn khác trong rừng. Chúng làm tổ trong các bọng cây cao từ 20 - 50 mét, nơi vừa an toàn vừa kín đáo.

Mùa sinh sản diễn ra từ tháng 6 đến tháng 9, với thời gian mang thai khoảng 8 tuần. Mỗi lứa Cầy bay sinh một con non và con mẹ có thể mang thai lứa tiếp theo trong khi con non vẫn còn bú. Con non mới sinh được nuôi dưỡng trong túi da mềm hình thành từ phần đuôi, vừa giữ ấm vừa bảo vệ an toàn cho đến khi đủ sức tự lập. Đây là đặc điểm sinh học độc đáo, giúp tăng khả năng sống sót của con non trong môi trường rừng tự nhiên.

Ảnh Cầy bay trong mã QR kèm theo mẫu vật, tại Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng

Mẫu vật Cầy bay tại Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng không chỉ mang giá trị khoa học mà còn thể hiện sự đa dạng sinh học phong phú của vùng đất Lâm Đồng. Thông qua công tác sưu tầm, bảo quản và trưng bày, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của rừng và các loài động vật hoang dã. Mẫu vật Cầy bay không chỉ để trưng bày mà là cầu nối giữa khoa học, giáo dục và ý thức bảo vệ thiên nhiên, hướng đến phát triển bền vững cho các thế hệ mai sau.

Trung Tuyển