Bảo tàng Lâm Đồng | Lam Dong Museum

Di tích lịch sử quốc gia Các địa điểm về phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của đồng bào M’nông do N’Trang Lơng lãnh đạo - Niềm tự hào của đồng bào M’nông Tây Nguyên

Di tích lịch sử quốc gia “Các địa điểm về phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của đồng bào M’nông do N’Trang Lơng lãnh đạo” là địa chỉ đỏ có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử đấu tranh cách mạng của nhân dân các dân tộc Tây Nguyên, là niềm tự hào của đồng bào M’nông tỉnh Lâm Đồng. Di tích nay thuộc địa bàn thôn 8, xã Tuy Đức, tỉnh Lâm Đồng.

Nhà trưng bày di tích

N’Trang Lơng (1870 -1935) là người con ưu tú của dân tộc M’nông. Đồng bào M’nông gọi ông đầy kính trọng là N’Trang Lơng - “người cha đáng kính”, thể hiện sự tin yêu và vai trò lãnh đạo của ông đối với buôn làng. Ông là người thông minh, dũng cảm, am hiểu phong tục tập quán và gắn bó mật thiết với đời sống của đồng bào.

Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, sau khi hoàn thành việc xâm lược vùng đồng bằng, thực dân Pháp đẩy mạnh quá trình chiếm đóng Tây Nguyên. Chúng xây dựng đồn bốt, mở đường, chiếm đất sản xuất, khai thác tài nguyên, áp đặt thuế khóa nặng nề và đàn áp dã man đồng bào bản địa. Dưới sự áp bức của quân thù, đời sống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên rơi vào cảnh vô cùng cực khổ, nhưng tinh thần đấu tranh ngày càng dâng cao.

Trước tình hình ấy, từ năm 1911, dưới sự lãnh đạo của N’Trang Lơng, phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của đồng bào M’nông chính thức bùng nổ và kéo dài suốt 24 năm. Nghĩa quân đã dựa vào địa hình rừng núi hiểm trở, tổ chức lực lượng linh hoạt, mưu trí, vừa chiến đấu chống kẻ thù, vừa bảo vệ buôn làng, quyết giữ gìn phong tục, truyền thống dân tộc. Phong trào nhanh chóng lan rộng, nhận được sự hưởng ứng của nhiều dân tộc anh em ở Tây Nguyên.

Tiêu biểu trong phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của đồng bào M’nông là chiến thắng tại bon Bu Nor và đồn Bu Méra năm 1914. Đồn Bu Méra do thực dân Pháp xây dựng nhằm kiểm soát vùng trung tâm cao nguyên M’nông. Với tinh thần dũng cảm và đoàn kết, nghĩa quân N’Trang Lơng đã tổ chức tấn công, tiêu diệt toàn bộ đồn địch, làm tan rã hệ thống cai trị của thực dân Pháp tại khu vực này.

Dấu tích hào lũy Đồn Bumera do thực dân Pháp xây dựng năm 1912 tại di tích

Với những giá trị lịch sử to lớn, năm 2007, Di tích Các địa điểm về phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của đồng bào M’nông do N’Trang Lơng lãnh đạo được Nhà nước xếp hạng là Di tích cấp Quốc gia. Ngày nay, di tích không chỉ là nơi ghi dấu một giai đoạn lịch sử hào hùng mà còn góp phần quan trọng trong công tác giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết và lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ Nhân dân tỉnh Lâm Đồng.

Đoàn viên, thanh niên xã Tuy Đức tham gia dọn vệ sinh môi trường tại Di tích quốc gia Các địa điểm về phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của đồng bào M’nông do N’Trang Lơng lãnh đạo

Hoạt động về nguồn tại di tích

Trong thời gian qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích ngày càng được các cấp chính quyền, đoàn thể và người dân quan. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh xã Tuy Đức đã tổ chức ra quân dọn vệ sinh môi trường và các hoạt động về nguồn tại Các địa điểm về phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của đồng bào M’nông do N’Trang Lơng lãnh đạo. Các hoạt động đã thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia, góp phần giữ gìn cảnh quan di tích, đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc bảo vệ và phát huy giá trị các di tích lịch sử trên địa bàn.

Đoàn Nhân