Bảo tàng Lâm Đồng | Lam Dong Museum

Trong hệ thống hang động vùng Công viên địa chất UNESCO Đắk Nông, tỉnh Lâm Đồng, hang C3 - C4 thuộc hệ thống hang động núi lửa Krông Nô, được các nhà địa chất đánh giá là một trong những hang động đẹp và độc đáo bậc nhất. Đây là một hang động có nguồn gốc nguyên sinh, được hình thành trong quá trình phun trào và nguội lạnh của dòng dung nham chảy về phía Bắc và Tây Bắc của miệng núi lửa Nâm B’Lang, cách đây hàng trăm nghìn năm.

Tháng Ba Tây Nguyên, một buổi chiều nắng nhẹ làm hồng thêm đôi má, những làn gió nhẹ như chạm vào con tim thổn thức trong mùa lễ hội, tôi tìm về dưới căn nhà gỗ đơn sơ, mộc mạc, nơi có một người vẫn lặng lẽ miệt mài với những nan tre, sợi lồ ô… Đó là cụ ông Y Brang, một nghệ nhân đan lát người M'Nông, tại xã Krông Nô, tỉnh Lâm Đồng.

Dân tộc Chăm vốn có một nền văn hóa truyền thống từ lâu đời rất phong phú và đặc sắc. Nền văn hóa ấy có sự kế thừa chọn lọc những yếu tố nội sinh và ngoại sinh, đặc biệt trong lĩnh vực tôn giáo, tín ngưỡng. Những nghi lễ độc đáo trong tín ngưỡng, tôn giáo của người Chăm Bàlamôn (Ahiér) và người Chăm Bàni (Awal) là cơ sở để bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống dân tộc. Trong đó, lễ tấu chức thầy vỗ trống Baranưng - Mâduen là nghi lễ quan trọng của người Chăm. Nghi lễ nhằm xin phép các vị thần linh phù hộ độ trì cho thầy vỗ được bình an, học hỏi thông suốt quá trình hành đạo, thành thạo các giai điệu trống Baranưng cùng các bài thánh ca ca ngợi công đức của các vị thần linh mà cộng đồng tôn thờ.

Lâm Đồng là tỉnh miền núi nằm ở phía Nam Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ. Địa hình của tỉnh chủ yếu là các cao nguyên xen kẽ thung lũng, đồi núi và hệ thống sông suối, hồ tự nhiên, hồ thủy lợi phân bố rộng khắp. Trong không gian cao nguyên ấy, nguồn thủy sản nước ngọt giữ vị trí quan trọng trong đời sống của các cộng đồng cư dân. Từ đó hình thành nên hệ thống dụng cụ và phương thức đánh bắt cá phù hợp với từng môi trường nước. Điều này không chỉ đáp ứng nhu cầu thực phẩm hằng ngày mà còn phản ánh sự thích ứng linh hoạt của con người với điều kiện tự nhiên đặc thù của địa phương.